donderdag 19 november 2009

Even voorstellen: Jean Dulieu



Op 29 november 2006 overleed de schepper van waarschijnlijk de bekendste Gelderse stripfiguur. Omringd door fantasierijke figuren als de heks Eucalypta, de uil Oehoeboeroe en Krakras de kraai, beleefde Paulus de boskabouter verscheidene avonturen in kinderboeken, radiohoorspelen, televisieseries en natuurlijk in de (kranten)strip. Iemand die opgroeide met Paulus, sinds jaar en dag alles wat met hem te maken heeft volgt, een enorme verzameling bij elkaar bracht en sinds een aantal jaren zichzelf gespecialiseerd heeft in het uitgeven van boeken over de kleine kabouter is Maarten de Meulder. Maarten was zelfs persoonlijk bevriend met Paulus' geestelijke vader Jean Dulieu. Een uitgelezen kans voor ons van Strips in Gelderland om hem wat vragen te stellen over deze bekende Arnhemse stripmaker!

Wat is de relatie van Jean Dulieu met Gelderland?

Na woonplaatsen als Amsterdam, Hoorn-Terschelling en Soest verhuisde Dulieu in de jaren tachtig naar Arnhem. Het was de plek waar zijn vrouw vroeger had gewoond en die ze allebei goed kenden. Een plek met veel groen en (vooral) veel bomen.

Kun je ons vertellen over je eerste ontmoeting met Dulieu? Was je erg nerveus...?

Vast wel. Ik ontmoette hem op een van de eerste stripbijeenkomsten van Het Stripschap, begin jaren zeventig. Tegenwoordig staan er op beurzen lange rijen stripliefhebbers voor de aanwezige tekenaars om hun boeken van een tekening te laten voorzien. Dulieu kwam uit het kinderboekenmilieu en was eigenlijk alleen gewend om handtekeningen in boeken te zetten. Opeens stond daar een langharig figuur voor z’n neus die een ringband-met-plastic-mappen liet zien waarin diverse tekenaars al een paginagrote (A4) tekening hadden gemaakt. Ik deed dat express omdat het boek bij tekenaars betere reacties opleverde dan wanneer ik met een los velletje papier voor hun neus stond te wapperen.
Dulieu bekeek het boek met aandacht en vroeg me hem een briefje te sturen met m’n adres, dan zou hij me een tekeningetje toesturen. In plaats daarvan stapte ik een paar weken later op m’n Puch en tufte naar zijn huis in Soest. Het werd een bezoek met gevolgen. Ik kreeg niet alleen m’n tekening, maar ging vervolgens ook in op de uitnodiging om nog eens terug te komen. Het werd het begin van een lange vriendschap, van speciaal door hem getekende geboortekaartjes voor onze kinderen, van het uitgeven van Paulus-boeken. Samen met de kunstenaar legde ik ook de basis voor het Paulus Archief.



Hoe zou jij Jan van Oort (alias Jean Dulieu) omschrijven? Ik heb begrepen dat hij de media het liefst zo ver mogelijk van hem afhield.

Dulieu was een kunstenaar die zich niet in twee, drie zinnen laat omschrijven. Ook niet in tien. Door z’n werk voor Paulus de boskabouter heeft hij feitelijk nooit de kans gekregen te laten zien hoe groot hij was. Pas heel laat in zijn carrière ontstond er meer interesse in zijn algehele creatieve mogelijkheden. Er zal vanuit het Paulus Archief nog heel veel werk moeten worden verzet voordat Nederland doorheeft wat een groot talent Jean Dulieu was.
Wat het omgaan met de media betreft, daarover zijn een hoop sprookjes in omloop. Hij had een zeer goede band met de omroepen, zowel in zijn radioperiode als later met de tv-films. Maar hij wist ook heel goed wat het maken van een simpel tv-interview voor impact op je dagelijkse bezigheden heeft. Dat was een van de redenen waarom hij op latere leeftijd, toen hij Paulus achter zich had gelaten en de vermoeidheid van de ouderdom toesloeg, nog weinig zin had om dergelijke aanslagen op zijn leven toe te laten.



Zijn de Paulus-boeken tegenwoordig nog populair? Vliegen ze de winkel uit of richt je je op een kleine verzamelaarsmarkt?

Paulus-boeken zijn zeker nog populair en de afnemers zitten verspreid over verschillende doelgroepen. We zijn net begonnen met de opzet van onze nieuwe Paulus-reeks Gouden Klassiekers, waarvoor voorlopig zeven titels staan gepland. Om het afzetgebied zo groot mogelijk te maken proberen we deze uitgaven op een zo hoog mogelijk niveau te brengen. Dus een zo compleet mogelijke uitgave, inclusief eerder vervallen illustraties en platen die Dulieu extra maakte voor buitenlandse vertalingen. Daarnaast moet zo’n boek er perfect uitzien en liefst ook nog betaalbaar zijn. Alleen dan kan je én de verzamelaars én de liefhebbers van vroeger én het publiek van de kinderboekwinkels een dienst bewijzen.



Hoe zou jij iemand die nog nooit iets van Paulus heeft gelezen (ik noem geen namen...!) overhalen om dat alsnog snel te gaan doen?

Ren naar de dichtstbijzijnde (kinderboek-)winkel en koop die mooie Paulus de hulpsinterklaas. En keer dan in maart terug voor het boek Paulus en het draakje. Lees tussendoor Het hoedenfeest of De buitenborrel, of De kraakvogels, of… En moet je nog op vakantie? Neem Paulus en de eikelmannetjes mee en je bent helemaal om!



Is het met Paulus, net als met Tom Poes, Eric de Noorman en Kapitein Rob afgelopen als de generatie die die strips als kind heeft gelezen is uitgestorven of zie jij nog overlevingskansen voor de boskabouter? (Zit er een lelijke computergeanimeerde kinderserie aan te komen...? Of ga je misschien al zijn werk op een heel mooie website publiceren...?)

Keer op keer ontdek ik dat Paulus ook een nieuwe jonge lezersgroep heeft en dat is bemoedigend. Speciaal voor die groep gaan we door met het heruitgeven van de oude titels en daarnaast gaan we alles in het werk stellen om ook andere Dulieu-zaken onder de aandacht te brengen. We doen dat al heel lang met ons krantje Bouterbode, maar er staat ook een documentatie-reeks op stapel.



Had Dulieu een favoriet Paulus-stripverhaal? Heb jij een favoriet Paulus-stripverhaal? Kun je er iets van laten zien?

Dulieu had geen echte favoriet, want veel verhalen stonden heel dicht bij zijn gezin. Paulus en Wawwa ging immers over het olifantje van dochter Dorinde, Paulus en Eucalypta was opgedragen aan zijn andere dochter en Paulus en het draakje aan zijn oudste zoon. Daarna volgde het niet-Paulus boek Francesco, wat tevens de naam was die hij zijn tweede zoon gaf. Kortom, voor hem was het hele Paulus-oeuvre één geheel. Dat blijkt ook nog eens als je probeert om de verhalen uit de boeken en tijdschriften naast elkaar te leggen. Je ontdekt dan hoe verhaallijnen parallel lopen of elkaar juist kruisen, hoe Dulieu verhaalgegevens in diverse situaties laat terugkomen en ook verschillende figuren uit bepaalde boeken overhevelt. Paulus was Paulus en ik denk dat wij meer gefocust zijn op de verschillende titels dan dat hij dat zelf was.
Voor mij staat de Kris Kras-periode symbool voor alles wat Paulus was. Scherpe pentekeningen (zonder ook maar enige correctie, als je de originelen bekijkt), absurde humor, aansluitend bij de tijd van het jaar (voorjaar, Pasen, zomer en najaar, sinterklaas, kerst, winter) en daarmee dicht tegen het dagelijks (gezins-) leven aan.

Heb je nog een pittig Gelders stripnieuwtje voor de lezers van Strips In Gelderland of wil je hier graag nog wat kwijt?

Yep, zie Bouterbode 39!

Foto Jean Dulieu: Peter Drenth
Links:
Uitgeverij De Meulder
Het Paulus Archief
Jean Dulieu op Comiclopedia

Geen opmerkingen: